Ilmuan Islam: Penemuan air raksa Al-Majriti diakui ilmuwan Barat

KETIKA golongan agama di Eropah mendakwa sains adalah ajaran sesat dan uji kaji makmal perbuatan sihir, ilmuwan Islam terus mencipta keunggulan menerusi penyelidikan di makmal mereka pada zaman pertengahan.

Antaranya, ilmuwan Islam dari Sepanyol Abu Al-Qasim Maslamah bin Ahmad atau lebih dikenali sebagai Al-Majriti yang memiliki pengetahuan luas dalam ilmu matematik, astronomi dan kimia.

Siri Ilmuwan Islam terbitan TV3 yang menemui penonton setianya jam 7.30 malam ini mengisahkan Al-Majriti yang bukan saja cemerlang di Andalus, ketokohannya turut diakui ilmuwan Barat yang mengagumi buku hasil tulisannya, terutama mengenai akaun perdagangan.

Kepakarannya dalam teori bilangan dan angka menjadikan buku berkenaan rujukan seluruh dunia, selain hasil karangan mengenai perhitungan kejuruteraan. Seperti biasa, pemikiran Barat menciplak hasil penemuan cendekiawan Islam, tetapi apabila sudah maju, mereka lupa pihak yang membentuk peradaban kemajuan itu.

Al-Majriti berbeza dengan ilmuwan lain kerana ketelitian serta ingatannya yang kuat. Beliau sering menekankan, mereka yang dikhususkan dalam bidang analisis sains seperti kimia, juga perlu mempelajari ilmu matematik dan sains.

Dengan gabungan pengetahuan itu, katanya, umat Islam akan memiliki kelebihan dalam pekerjaan dari segi teori dan praktikal.

Penghasilan air raksa menunjukkan ketekunan dan ketelitian Al-Majriti apabila melakukan eksperimen yang akhirnya membawa kejayaan kepada kerjaya beliau. Eksperimen terkenal itu memperlihatkan bagaimana beliau menukarkan satu perempat tabung air raksa menjadi serbuk berwarna merah, selepas diletak di atas api selama 40 hari.

Al-Majriti akan memerhatikan eksperimennya itu dari semasa ke semasa untuk melihat perubahan pada air raksa yang membentuk oksida raksa hasil proses perubahan secara kimia. Sebagai ilmuwan teliti dalam kerjayanya, beliau sentiasa mendorong penyelidik untuk mengkaji bahan kimia menerusi proses percubaan di makmal.

Kesimpulan yang dicapai Al-Majriti daripada kaedah percubaan di makmal ialah bahan yang terhasil adalah sama dengan kumpulan bahan kimia yang diuji menerusi proses makmal. Penulisan ilmiah Al-Majriti yang terkenal ialah mengenai astrolab, sebuah peralatan kuno untuk mengukur ketinggian bintang di langit.

Ia adalah cakera diperbuat daripada kayu atau logam mempunyai ukuran darjah di tepinya dan tengahnya ada jarum penunjuk yang boleh bergerak.

Beliau menulis dua buku dalam bidang kimia bertajuk Rutbaj Al-Hakim dan Ghayah Al-Hakim yang menjadi rujukan ilmuwan Timur mahupun Barat hingga hari ini. Menyedari pentingnya buku Ghayah Al-Hakim, Raja Alfonso memerintahkan agar buku itu diterjemahkan ke bahasa Latin pada 1252 Masihi.

Buku lain karangan Al-Majriti ialah Thimar Al-Adad yang dikenali sebagai Al-Mu'amalat, Ikhtisar Ta'dil Al-Kawakib Min Zij Al-Battani, Rutbah Al-Hakim Fi Al-Kimiya, Al-Ahjar Rawdhah Al-Hada'iq wa Riyadh Al-Khala'iq serta Risalah Al-Asturlab, merangkumi ilmu sejarah, tabii dan pengaruh alam sekitar terhadap kehidupan.

Al-Majriti mempunyai ramai murid berjaya dalam kehidupan, seperti Abu Al-Qasim Al-Ghirnati, seorang jurutera dan ilmuwan dalam bidang perubatan dan Abu Al-Hakam Al-Karmani, seorang penduduk Cordova yang sangat terkenal sebagai pakar bedah dan jurutera.

Di sebalik kesibukannya mendalami pelbagai ilmu pengetahuan serta menterjemah buku ilmiah Yunani, Al-Majriti menggemari muzik, yang katanya, mempunyai persamaan dengan pengiraan ilmu matematik.

PROFIL

Nama: Abu Al-Qasim Maslamah bin Ahmad
Gelaran: Al-Majriti
Tarikh lahir: 338 Hijrah bersamaan 950 Masihi
Tempat lahir: Majrit (Madrid)
Meninggal dunia: Tahun 398 Hijrah bersamaan 1007 Masihi di Andalus
Sumbangan: Ilmuwan Arab Andalus yang pertama dalam bidang matematik dan ilmu astronomi

Ilmuwan Islam: Ilmuwan Islam manfaat sumber alam jana elektrik

MANJIL terkenal sebagai bandar berangin di Iran kerana kedudukannya di kawasan rekahan pergunungan Alborz yang menjadi laluan tiupan angin menuju banjaran Qazvin. Walaupun berada di kawasan pergunungan, Manjil kaya anugerah alam seperti tanahnya yang subur untuk pertanian.

Manjil juga terkenal sebagai pengeluar buah zaitun bermutu menjadikan bandar yang sentiasa dihiasi warna lampu neonyang menjadi tumpuan pelancong asing.

Episod kesembilan dokumentari Ilmuwan Islam terbitan TV3 yang disiarkan jam 7.30 malam ini memberi tumpuan kepada bandar Manjil yang tidak lagi bergantung kepada sumber tenaga fosil seperti petroleum dan gas bagi mendapatkan tenaga elektrik.

Tenaga elektrik Manjil juga bukan berpunca daripada kuasa hidro, walaupun terdapat sebuah empangan di bandar itu. Sebaliknya, bandar itu menggunakan sumber alam untuk menjana tenaga elektrik, menjadikannya contoh bandar yang mesra alam.

Penduduknya bergantung kepada kipas gergasi di puncak bukit sekitar bandar berangin ini sebagai punca tenaga elektrik.

Tiupan angin kencang berterusan hingga mencapai kelajuan 90 kilometer sejam di kawasan tinggi Manjil membolehkan bandar itu mendapat bekalan tenaga daripada kira-kira 80 kipas gergasi yang berperanan sebagai penjana elektrik.

Ia menukar tenaga kinetik daripada tiupan angin kepada tenaga mekanikal bagi menghasilkan kuasa elektrik antara 250 hingga 660 kilowat.

Tenaga elektrik itu ada di antaranya dihantar terus ke kilang sekitar Manjil atau di simpan di stesen jana kuasa untuk disalurkan ke rumah penduduk bandar itu.

Penonton Ilmuwan Islam akan dibawa melihat kipas gergasi yang dikembangkan daripada teknologi kincir angin oleh saintis Eropah.

Hakikatnya, ciri asas kincir angin bermula di Iran dan diperkenalkan oleh dunia Islam ke Eropah.

Iran adalah negara pertama selepas masihi yang membangunkan teknologi kincir angin dan sejarah merakamkan ia bermula di wilayah Baluchistan, terletak di selatan Iran.

Pada kurun ke-7 masihi, teknologi kincir angin dari Iran dibawa masuk ke negara Arab.

Penerokaan mengenai ilmu kejuruteraan yang dipaparkan Ilmuwan Islam membuktikan kemampuan umat Islam membangunkan teknologi berasaskan alam sekitar dan menjadi permulaan kepada perkembangan teknologi terkini yang banyak memberi kebaikan kepada umat sejagat.

Ia juga sebagai isyarat bahawa kebijaksanaan memanfaatkan sumber alam tidak terbatas kepada sesuatu kaum atau umat, sebaliknya terletak kepada nilai ilmu mereka seperti dibuktikan kajian yang dilakukan pensyarah Universiti Kebangsaan Malaysia memanfaatkan kuasa matahari.